Aidat nedir, apartman aidatı nasıl belirlenir?

Aidat, bir binanın ya da sitenin ortak giderlerinin kat malikleri arasında paylaştırılmasıyla oluşan aylık ödeme. Kat Mülkiyeti Kanunu ortak giderlere katılmayı bir yükümlülük olarak düzenliyor.

Neler ortak gider

Kapıcı, güvenlik ve temizlik personelinin ücretleri; asansör, kalorifer, hidrofor ve jeneratör gibi ortak tesislerin işletme ve bakım giderleri; ortak alanların elektrik, su ve doğal gaz tüketimi; sigorta primleri ve yönetim giderleri.

Paylaşım kuralı

Kanunun ayırdığı iki kalem var. Kapıcı, bahçıvan, güvenlik gibi personel giderleri ile yönetim giderlerine kat malikleri EŞİT olarak katılıyor. Ortak tesislerin işletme, bakım ve onarım giderlerine ise ARSA PAYI oranında katılıyor.

Bu ayrım pratikte fark yaratıyor: küçük bir daire ile büyük bir dairenin kapıcı giderine katkısı aynı, ısıtma tesisatının bakım giderine katkısı ise farklı. Yönetim planı bu kuralı değiştirebiliyor — sözleşmeyle başka bir paylaşım belirlenmişse o uygulanıyor.

Kim öder: malik mi kiracı mı

Kanun karşısında sorumlu olan kat maliki; kiraya veren ile kiracı arasındaki anlaşma yönetime karşı ileri sürülemiyor. Uygulamada işletme giderleri kiracıya, büyük onarım ve demirbaş giderleri malike bırakılıyor ve bu ayrımın kira sözleşmesinde yazılı olması gerekiyor.

Ödenmezse ne oluyor

Geciken aidat için kanun aylık yüzde beş oranında gecikme tazminatı öngörüyor. Yönetim, ödemeyen kat maliki aleyhine icra takibi başlatabiliyor ve alacak için kat maliki ile birlikte oturan kiracı da müteselsilen sorumlu tutulabiliyor.

Satın almadan önce sorulacaklar

Aidat, konutun aylık maliyetinin görünmeyen kalemi ve satış ilanında genellikle yazmıyor:

• Güncel aylık aidat ne kadar?
• Devralınan dairenin birikmiş aidat borcu var mı?
• Son bir yılda olağanüstü bir katkı payı toplandı mı?
• Yönetim planı hangi giderleri kime yüklüyor?

Bu yazı genel bilgi amacıyla hazırlandı; hukuki tavsiye değildir. Tapu ve mülkiyet işlemlerinde durum taşınmaza ve sözleşmeye göre değişiyor — işlem yapmadan önce ilgili tapu müdürlüğüne ya da bir avukata danışın.