Aile konutu şerhi nedir, nasıl konulur?

Aile konutu şerhi, eşlerin birlikte yaşadığı konutun tapu kaydına konulan ve malik olan eşin tek başına tasarrufunu sınırlayan bir kayıt. Türk Medeni Kanunu’ndaki aile konutu düzenlemesine dayanıyor.

Ne işe yarıyor

Şerh konulduğunda malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan konutu satamıyor, üzerinde ipotek kuramıyor ve kira sözleşmesini tek başına feshedemiyor. Amaç, ailenin barınma düzeninin tek taraflı bir işlemle bozulmasını engellemek.

Kanundaki koruma şerh olmadan da geçerli; ancak şerh, korumayı tapu sicilinden görülebilir hâle getiriyor ve iyi niyetli üçüncü kişi tartışmasını ortadan kaldırıyor.

Nasıl konuluyor

Malik olmayan eş, taşınmazın bulunduğu yerdeki tapu müdürlüğüne başvurarak şerh konulmasını isteyebiliyor. Genellikle evlilik birliğini gösteren nüfus kayıt örneği ve konutun aile konutu olduğunu gösteren bir belge (muhtarlıktan alınan yerleşim yeri belgesi gibi) isteniyor. Diğer eşin onayı aranmıyor.

Ne zaman kalkıyor

Şerh; şerhi koyduran eşin talebiyle, evliliğin boşanma ya da ölüm nedeniyle sona ermesiyle veya konutun artık aile konutu olmadığının belirlenmesiyle terkin ediliyor.

Alıcı bunu görünce ne yapmalı

Şerh, taşınmazın satılamayacağı anlamına gelmiyor — satış için diğer eşin açık rızası gerekiyor. Pratikte izlenecek yol:

• Rıza tapu müdürlüğünde, işlem sırasında bizzat verilmeli.
• Sözlü ya da vekâletname olmadan verilmiş bir onayla işlem yapılmamalı.
• Rıza alınmadan devredilen taşınmazda tapu iptali davası riski bulunuyor.

Bu kayıt parsel sorgulama ekranında görünmüyor; ancak tapu kaydının tamamı (takyidat belgesi) istendiğinde ortaya çıkıyor. Satın alma öncesinde bu belgenin istenmesi öneriliyor.

Bu yazı genel bilgi amacıyla hazırlandı; hukuki tavsiye değildir. Tapu ve mülkiyet işlemlerinde durum taşınmaza ve sözleşmeye göre değişiyor — işlem yapmadan önce ilgili tapu müdürlüğüne ya da bir avukata danışın.