Değer artış kazancı vergisi nedir?

Değer artış kazancı, bir taşınmazın alış bedeli ile satış bedeli arasındaki farktan doğan kazanç. Gelir Vergisi Kanunu bu kazancı belirli koşullarda vergiye tabi tutuyor.

Beş yıl kuralı

Bedel karşılığı edinilen bir taşınmaz, iktisap tarihinden itibaren BEŞ YIL geçtikten sonra satılırsa doğan kazanç değer artış kazancı olarak vergilendirilmiyor. Beş yıl dolmadan yapılan satışta ise kazanç beyana tabi.

Sürenin başlangıcı tapu tescil tarihi; ancak yeni bir projeden alınan ve tapusu sonradan verilen konutlarda fiilî teslim tarihi de dikkate alınabiliyor. Bu, süreyi hesaplarken en çok tartışılan nokta.

Kazanç nasıl hesaplanıyor

Kazanç, satış bedelinden alış bedeli ve satışa ilişkin giderler düşülerek bulunuyor. Alış bedeli, elde tutulan süre boyunca yurt içi üretici fiyat endeksindeki artış oranında güncellenebiliyor — bunun için endeks artışının belirli bir oranın üzerinde olması gerekiyor. Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde bu güncelleme kazancı belirgin biçimde azaltıyor.

Bulunan kazancın yıllık olarak belirlenen istisna tutarını aşan kısmı beyan ediliyor ve artan oranlı gelir vergisi tarifesine göre vergilendiriliyor.

Hangi durumlarda doğmuyor

Vergi her satışta doğmuyor:

• Edinme tarihinden itibaren beş yıl geçmişse
• Taşınmaz miras ya da bağış yoluyla, yani bedelsiz edinilmişse
• Kazanç, o yıl için belirlenen istisna tutarının altında kalıyorsa

Ticari kazançla karıştırılmamalı

Bir kişi sürekli ve organize biçimde alım satım yapıyorsa, bu faaliyet değer artış kazancı değil TİCARİ kazanç sayılıyor ve beş yıl kuralı uygulanmıyor. Yılda birden çok taşınmaz alıp satan kişiler için bu ayrım belirleyici.

Vergi oranları ve istisna tutarları her yıl yeniden belirleniyor. Buradaki anlatım kavramı açıklıyor; güncel oran ve tutarlar için Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı tebliğlere ya da bir mali müşavire başvurun.