Depozito nedir, hangi durumda iade edilir?

Depozito, kiracının kiralanana verebileceği zararlar ve ödenmeyen kira bedelleri için kiraya verene bırakılan güvence. Türk Borçlar Kanunu’nda kira ilişkisinde güvence bedeli olarak düzenleniyor.

Üst sınırı var

Konut ve çatılı iş yeri kiralarında güvence bedeli, üç aylık kira bedelini aşamıyor. Bunun üzerinde talep edilen tutarlar için yasal dayanak bulunmuyor.

Nereye yatırılıyor

Kanuna göre güvence para olarak veriliyorsa, kiracının onayı olmadan çekilmemek üzere bir bankada vadeli hesaba yatırılması gerekiyor. Uygulamada çoğu zaman elden veriliyor; bu durumda ödemenin banka yoluyla ve açıklamalı yapılması, sonradan ispat sorununu ortadan kaldırıyor.

Ne zaman iade ediliyor

Kira sözleşmesi sona erdiğinde ve kiralanan teslim edildiğinde, kiraya verenin bir alacağı kalmamışsa depozito iade ediliyor. Kanun bir de süre kuralı getiriyor: kira sözleşmesinin bitiminden sonra kiraya veren belirli bir süre içinde kiracıya karşı dava açtığını ya da icra takibi başlattığını bankaya bildirmezse, banka kiracının talebiyle güvenceyi iade ediyor.

Nelerden kesinti yapılabiliyor

Kesinti ancak kiracının sorumluluğundaki zararlar için yapılıyor:

• Ödenmemiş kira ve aidat borçları
• Kiracının kusuruyla oluşan hasarlar
• Sözleşmede kiracıya bırakılmış ve yapılmamış bakım işleri

Olağan kullanımdan doğan aşınma kesinti sebebi değil: boyanın zamanla solması ya da parkenin normal kullanımla yıpranması kiracıya yüklenemiyor. Bu ayrımı somutlaştırmak için giriş ve çıkışta fotoğraflı bir teslim tutanağı tutulması öneriliyor.

Kaporadan farkı

Kapora sözleşme kurulmadan ÖNCE veriliyor ve işlevi bağlayıcılık: taşınmazın başkasına verilmesini engelliyor. Depozito ise sözleşme kurulduktan sonra veriliyor ve işlevi güvence. İkisi farklı kurumlar ve iade koşulları da farklı.

Bu yazı genel bilgi amacıyla hazırlandı; hukuki tavsiye değildir. Tapu ve mülkiyet işlemlerinde durum taşınmaza ve sözleşmeye göre değişiyor — işlem yapmadan önce ilgili tapu müdürlüğüne ya da bir avukata danışın.