Tapu harcını kim öder?

Tapu harcı, taşınmaz devir işlemlerinde tapu müdürlüğüne ödenen harç. Harçlar Kanunu’na göre satış işleminde harç, devir bedeli üzerinden ALICI VE SATICIDAN AYRI AYRI alınıyor.

Kanun ne diyor, uygulama ne yapıyor

Kanuni düzenlemede taraflar eşit oranda harç ödüyor. Uygulamada ise pazarlıkla harcın tamamının alıcıya ya da satıcıya yüklendiği sık görülüyor. Bu bir anlaşma meselesi; ancak taraflar arasındaki anlaşma, idareye karşı sorumluluğu ortadan kaldırmıyor.

Bu nedenle harcın kim tarafından ödeneceği satış görüşmesinde netleştirilmeli ve yazılı hâle getirilmeli. Tapu randevusunda gündeme gelen bir harç tartışması, işlemi o gün durdurabiliyor.

Hangi bedel üzerinden

Harç, tapuda beyan edilen devir bedeli üzerinden hesaplanıyor. Beyan edilen bedel, taşınmazın emlak vergisine esas değerinden (rayiç bedel) düşük olamıyor.

Düşük beyan neden riskli

Harcı azaltmak için gerçek satış bedelinin altında beyan yapmak yaygın ama riskli:

• Tespit edilirse eksik harç, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasıyla birlikte isteniyor.
• Alıcı ileride satarken düşük alış bedeli, değer artış kazancını yükseltiyor.
• Uyuşmazlık çıktığında satıcı yalnızca tapuda yazan bedeli iade etmekle yükümlü kalabiliyor.

Diğer masraflar

Tapu harcı dışında döner sermaye hizmet bedeli ödeniyor. Konut kredisiyle alınan taşınmazlarda ayrıca ipotek tesis harcı, ekspertiz ücreti ve zorunlu sigortalar gündeme geliyor. Toplam maliyet hesaplanırken bu kalemlerin de eklenmesi gerekiyor.

Vergi oranları ve istisna tutarları her yıl yeniden belirleniyor. Buradaki anlatım kavramı açıklıyor; güncel oran ve tutarlar için Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı tebliğlere ya da bir mali müşavire başvurun.