Gabari nedir, nasıl hesaplanır?

Gabari, bir parselde yapılacak yapının imar planına göre aşamayacağı azami yükseklik. İmar planlarında genellikle metre cinsinden ya da kat adedi olarak gösteriliyor.

Kat sayısını nasıl belirliyor

Yükseklik metre olarak verildiğinde kat adedi, kat yüksekliğine bölünerek bulunuyor. Konut yapılarında bir katın brüt yüksekliği genellikle üç metre civarında hesaplanıyor; buna göre 15,50 metrelik bir gabari yaklaşık beş kata karşılık geliyor.

Zemin katın ticari kullanıldığı yapılarda o kat daha yüksek planlanabiliyor ve toplam kat sayısı düşüyor. Bu yüzden aynı gabari, farklı projelerde farklı kat adetleri üretebiliyor.

Nereden ölçülüyor

Yükseklik keyfî bir noktadan değil, imar yönetmeliğinde tanımlı bir kottan ölçülüyor. Eğimli arazide bu ölçüm noktası kritik: aynı gabari, arazinin eğimine göre yolun bir tarafında beş, diğer tarafında altı kat üretebiliyor.

Alıcı için neden önemli

Gabari üç şeyi doğrudan etkiliyor:

• Manzara — komşu parselin gabarisi, bugün açık olan manzaranın kapanıp kapanmayacağını belirliyor.
• Yoğunluk — yüksek gabari, aynı arsada daha çok bağımsız bölüm demek; ortak alan kullanımı ve otopark yoğunluğu buna bağlı.
• Değer — üst katların değeri manzaraya bağlıysa, karşı parselin yapılaşma hakkı o değeri belirliyor.

Boş bir parselin karşısındaki daireyi alırken, o parselin imar durumunun belediyeden sorulması öneriliyor. "Şu an manzara açık" ile "manzara kalıcı olarak açık" arasındaki farkı yalnız imar durumu söylüyor.

KAKS ve TAKS ile ilişkisi

Gabari yüksekliği sınırlıyor; KAKS (emsal) toplam inşaat alanını, TAKS ise binanın arsa üzerinde kapladığı taban alanını sınırlıyor. Üçü birlikte bir parselde ne yapılabileceğini belirliyor — biri tek başına yeterli bilgi vermiyor.

Bu yazı genel bilgi amacıyla hazırlandı; hukuki tavsiye değildir. Tapu ve mülkiyet işlemlerinde durum taşınmaza ve sözleşmeye göre değişiyor — işlem yapmadan önce ilgili tapu müdürlüğüne ya da bir avukata danışın.