İntifa hakkı nedir, kuru mülkiyet ne demek?
İntifa hakkı, bir maldan yararlanma ve onu kullanma yetkisini hak sahibine veren sınırlı ayni hak. Türk Medeni Kanunu’nda düzenleniyor. Taşınmazlarda tapu siciline tescil edilerek kuruluyor.
Mülkiyet ikiye ayrılıyor
İntifa hakkı kurulduğunda taşınmaz üzerindeki yetkiler bölünüyor. Hak sahibi (intifa hakkı sahibi) taşınmazda oturabiliyor, kiraya verebiliyor ve gelirini alabiliyor. Malik ise mülkiyetini koruyor ama bu yararlanmadan mahrum kalıyor.
Yararlanma yetkisi olmayan bu mülkiyete uygulamada kuru mülkiyet ya da çıplak mülkiyet deniyor. Kuru mülkiyet sahibi taşınmazı satabiliyor, ama satın alan kişi de intifa hakkı devam ettiği sürece taşınmazı kullanamıyor.
Nerede karşımıza çıkıyor
İntifa hakkı en sık aile içi devirlerde kuruluyor. Örneğin bir kişi evini çocuğuna devrederken kendi üzerinde intifa hakkı bırakıyor: mülkiyet çocuğa geçiyor, ama kişi yaşamı boyunca evde oturmayı sürdürüyor. Miras planlaması ve bağış işlemlerinde de kullanılıyor.
Ne kadar sürüyor
İntifa hakkı gerçek kişilerde en geç hak sahibinin ölümüyle sona eriyor; daha kısa bir süre için de kurulabiliyor. Belirli bir süreyle kurulmuşsa sürenin dolmasıyla sona eriyor. Sona erdiğinde yararlanma yetkisi kendiliğinden malike dönüyor, ama tapudaki kaydın terkin edilmesi için başvuru gerekiyor.
Satın alırken ne anlama geliyor
Tapu kaydında intifa hakkı görünen bir taşınmaz, fiyatı piyasanın altında olduğu için ilgi çekebiliyor. Buradaki indirimin sebebi açık: alınan şey kullanılabilir bir konut değil, kuru mülkiyet.
Böyle bir alımda netleştirilmesi gerekenler şunlar:
- İntifa hakkı kimin üzerine kurulmuş ve ne zamana kadar sürüyor?
- Hak sahibi taşınmazı kiraya vermiş mi, gelir kime gidiyor?
- Vergi, sigorta ve olağan bakım giderlerini kim karşılıyor?
- Taşınmazı kullanabilmek için hak sahibinin feragati gerekiyorsa, bu güvence altına alındı mı?
İntifa hakkı tapu kaydında görünüyor. Bu nedenle satın alma öncesinde tapu kaydının tamamının — yalnız parsel bilgisinin değil — incelenmesi gerekiyor.
Bu yazı genel bilgi amacıyla hazırlandı; hukuki tavsiye değildir. Tapu ve mülkiyet işlemlerinde durum taşınmaza ve sözleşmeye göre değişiyor — işlem yapmadan önce ilgili tapu müdürlüğüne ya da bir avukata danışın.