Sıfır daire mi, ikinci el mi?
Sıfır daire ile ikinci el konut arasındaki seçim, çoğu zaman fiyat karşılaştırmasına indirgeniyor. Oysa iki seçenek farklı risk ve zaman profilleri taşıyor ve karar bunlara göre veriliyor.
Zaman
İkinci el konutta taşınma tapu devrinden hemen sonra mümkün. Projeden alımda ise teslim tarihi bekleniyor ve bu süre boyunca hem kira ödeniyor hem taksit ödeniyorsa aylık yük iki kat oluyor. Teslim gecikmesi ihtimali de bu sürede taşınıyor.
Ne gördüğünüz
İkinci elde daire fiziksel olarak inceleniyor: ışık alışı, gürültü, komşuluk, binanın bakımı. Projeden alımda karar; kat planı, örnek daire ve teknik şartname üzerinden veriliyor. Örnek dairede kullanılan malzemelerin teslim edilecek daireyle aynı olup olmadığının sorulması bu yüzden önemli.
Maliyet kalemleri farklı
İki seçenekte de fiyatın dışında kalan giderler var ve aynı değiller:
- İkinci el — tadilat, tesisat yenileme, eski binada ısı yalıtımı eksikliği
- İkinci el — emlakçı komisyonu genellikle gündemde
- Sıfır — teslim sonrası aidatın ilk yıl beklenenden yüksek çıkması
- Sıfır — ortak alan ve peyzaj işleri tamamlanana kadar geçen süre
Deprem güvenliği
Bu başlıkta ikisi arasında yapısal bir fark var. 2018’de yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği sonrası ruhsat almış yapılar güncel kurallara göre tasarlanıyor. Daha eski bir binada ise yapının hangi yönetmelikle inşa edildiği ve güçlendirme geçirip geçirmediği sorulmalı.
Tapu durumu
İkinci elde tapunun kat mülkiyetli olması, binanın iskânının alındığını gösteriyor. Kat irtifakı yazıyorsa iskânın neden alınmadığı sorulmalı. Sıfır projelerde tapu genellikle kat irtifakı olarak veriliyor ve iskân sonrası kat mülkiyetine çevriliyor — bunun sözleşmede taahhüt edilmiş olması gerekiyor.
Karar için üç soru
Seçim kişisel duruma göre değişiyor ama üç soru ayrımı netleştiriyor: Ne zaman taşınmam gerekiyor? Teslim gecikmesi riskini taşıyabilir miyim? Tadilat bütçem ve zamanım var mı?