Emlak vergisi nedir, kim ne zaman öder?
Emlak vergisi, Türkiye sınırları içindeki bina, arsa ve araziler üzerinden alınan yıllık bir vergi. Emlak Vergisi Kanunu ile düzenleniyor ve taşınmazın bulunduğu belediyeye ödeniyor — devlete değil, belediyeye.
Matrah: vergi değeri
Vergi, satış fiyatı üzerinden değil, belediyenin belirlediği vergi değeri üzerinden hesaplanıyor. Bu değer, arsa metrekare birim değeri ile binanın niteliğine göre bulunuyor ve her yıl yeniden değerleme oranıyla artıyor. Piyasa değerinden düşük olması olağan.
Oran neye göre değişiyor
- Taşınmazın türü: konut, iş yeri, arsa ve arazi için ayrı oranlar var.
- Belediyenin büyükşehir sınırları içinde olup olmadığı — büyükşehirde oran daha yüksek uygulanıyor.
Ödeme zamanı
Vergi yılda iki taksitte ödeniyor: birincisi yılın ilk aylarında, ikincisi ise sonbaharda. Tamamının ilk taksit döneminde ödenmesi de mümkün. Ödenmeyen vergiye gecikme zammı işliyor.
İndirimli oran kimlere uygulanıyor
Türkiye'de tek konutu olan ve geliri bulunmayan ev hanımları, emekliler, engelliler ile gazi, şehit dul ve yetimleri için indirimli oran uygulanıyor. Şartların her yıl belediyeye belgelenmesi gerekiyor; hak kendiliğinden işlemiyor.
İnşaat bitmeden hangi vergi ödeniyor
Bina tamamlanana kadar taşınmaz arsa olarak vergilendiriliyor; bina vergisi, inşaatın bittiği ve kullanılmaya başlandığı yılı takip eden yıldan itibaren doğuyor. Projeden konut alıp henüz teslim almamış kişinin ödediği vergi, arsa payına düşen arsa vergisi oluyor.
Satışta sorumluluk
Taşınmaz satıldığında satıcı, devrin yapıldığı yılın sonuna kadar vergiden sorumlu kalıyor. Alıcının ise devirden sonra belediyeye emlak vergisi bildirimi vermesi gerekiyor. Bildirim verilmezse vergi eski malik adına tahakkuk etmeye devam ediyor ve borç sonradan alıcının karşısına çıkıyor.
Oranlar, muafiyet sınırları ve ödeme takvimi yıldan yıla değişiyor ve bu yazıda bilerek rakam verilmedi. Güncel oran için taşınmazın bağlı olduğu belediyeye ya da Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayımladığı rehberlere bakın.