Kira artış oranı nasıl hesaplanıyor?
Kira bedelinin yenilenen dönemde ne kadar artacağı Türk Borçlar Kanunu ile sınırlanmış durumda. Taraflar anlaşsa bile bu sınırın üstünde bir artış, aşan kısım bakımından geçerli olmuyor.
Ölçü: TÜFE on iki aylık ortalama
Yenilenen kira döneminde uygulanacak artış, bir önceki kira yılına ait tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemiyor. Dikkat edilecek nokta şu: kullanılan ölçü yıllık enflasyon değil, on iki aylık ORTALAMA. İkisi genellikle birbirinden farklı çıkıyor.
Hangi ayın verisi kullanılıyor
Kira yılının başladığı aydan bir önceki aya ait açıklanmış oran esas alınıyor. Örneğin kira yılı temmuzda başlıyorsa haziran ayında açıklanan on iki aylık ortalama oranı kullanılıyor. Güncel değer TÜİK'in aylık tüketici fiyat endeksi bültenlerinde yayımlanıyor.
Sözleşmede yazan daha yüksek oran
Sözleşmeye sabit bir yüzde ya da döviz kuruna endeksli bir artış yazılmış olabiliyor. Yazılan oran kanuni sınırın altındaysa o geçerli; üstündeyse sınır uygulanıyor. Yani sözleşme kiracının aleyhine olacak şekilde sınırı aşamıyor.
Beş yıl sonrası farklı
Kira ilişkisi beş yıldan uzun sürdüğünde, taraflardan biri mahkemeye başvurarak kira bedelinin yeniden belirlenmesini isteyebiliyor. Bu durumda hâkim TÜFE sınırıyla bağlı olmuyor; taşınmazın durumu ve emsal kiralar dikkate alınarak hakkaniyete uygun bir bedel belirleniyor.
Artış yapılmayan yıl sonradan istenebiliyor mu
Bir yıl artış talep edilmemesi, o hakkın tümüyle kaybı anlamına gelmiyor; ancak geçmiş dönemler için toplu artış istenmesi kolay değil ve uygulamada uyuşmazlık konusu oluyor. Artışın her dönem düzenli olarak bildirilmesi en temiz yol.
Artış otomatik değil
Oran kendiliğinden uygulanmıyor; kiraya verenin yeni dönem başlamadan makul bir süre önce kiracıya yazılı bildirim yapması gerekiyor. Bildirim yapılmazsa artış o dönem için istenemeyebiliyor.
Bu yazı genel bilgi amacıyla hazırlandı; hukuki tavsiye değildir. Kira ilişkisinde uyuşmazlık çıktığında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekiyor — kendi durumunuz için bir avukata danışın.