İskân (yapı kullanma izni) nedir, neden önemli?
İskân, resmî adıyla yapı kullanma izin belgesi, binanın onaylı projesine uygun biçimde tamamlandığını ve kullanılabilir olduğunu gösteren belge. Belgeyi, yapı ruhsatını veren belediye ya da ilgili idare veriyor.
Neyi kanıtlıyor
İskân, binanın ruhsata ve projeye uygun yapıldığının idare tarafından kabul edildiği anlamına geliyor. Denetim yalnız kâğıt üzerinde değil: yapının projedeki ölçülere, kat adedine ve kullanım amacına uygunluğu yerinde kontrol ediliyor.
İskânsız binada ne oluyor
- Kat irtifakı kat mülkiyetine çevrilemiyor; tapu "arsa payı" düzeyinde kalıyor.
- Elektrik, su ve doğal gazda kalıcı abonelik yerine geçici abonelik gerekebiliyor.
- Bazı bankalar iskânı olmayan bağımsız bölüme konut kredisi kullandırmıyor.
- Satışta alıcı tarafı iskânı sorduğu için fiyat pazarlığında konu oluyor.
İskânın olmaması binanın kaçak olduğu anlamına gelmiyor; süreç uzamış olabiliyor. Ama iskânsız bir bağımsız bölüm satın alırken belgenin ne zaman alınacağını ve alınamazsa ne olacağını sözleşmede görmek gerekiyor.
Nasıl sorgulanır
İskân durumu, binanın bağlı olduğu belediyenin imar ve şehircilik müdürlüğünden öğreniliyor. Yeni projelerde satış ekibine belgenin alınıp alınmadığını sormak en kısa yol; alınmışsa fotokopisini göstermekte bir sakınca olmuyor.
İskân ile oturma izni aynı şey mi
Günlük dilde ikisi aynı anlamda kullanılıyor ve resmî adı yapı kullanma izin belgesi. "Oturma izni" ayrı bir belge değil, aynı belgenin halk arasındaki adı. Karışıklık, bazı binalarda kısmi iskân alınmasından doğuyor: yapının bir bloğu ya da bir kısmı için belge alınmışken diğer kısımlar için alınmamış olabiliyor.
Kısmi iskân ne demek
Birden çok blokta ya da etapta ilerleyen projelerde, tamamlanan bölüm için ayrı iskân alınabiliyor. Aldığınız dairenin bulunduğu bloğun iskânı varsa sizin açınızdan süreç tamamlanmış sayılıyor; komşu bloğun eksiği sizi doğrudan etkilemiyor. Belgeyi sorarken "projenin" değil "bu bloğun" iskânını sormak gerekiyor.
Bu yazı genel bilgi amacıyla hazırlandı; hukuki tavsiye değildir. Tapu ve mülkiyet işlemlerinde durum taşınmaza ve sözleşmeye göre değişiyor — işlem yapmadan önce ilgili tapu müdürlüğüne ya da bir avukata danışın.