Tapuda şerh ile beyan arasındaki fark ne?

Tapu kütüğünde taşınmazla ilgili bilgiler farklı hanelerde tutuluyor. İkisi sık karıştırılıyor: şerhler ve beyanlar.

Şerh

Şerh, taşınmaz üzerindeki kişisel bir hakkı üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir hâle getiriyor. Şerh konulduktan sonra taşınmazı devralan kişi o hakkı bilmiyorum diyemiyor. Satış vaadi sözleşmesi, kira sözleşmesi ve aile konutu şerhi bu haneye giriyor.

Beyan

Beyan ise taşınmazın durumuna dair BİLGİ veriyor; kendi başına yeni bir hak doğurmuyor. Kat mülkiyetine geçilmiş olması, yapının cinsi, yönetim planı ve muhdesat bilgileri beyanlar hanesinde yer alabiliyor.

Alırken ne yapmalı

• Tapu kaydının tamamını isteyin — yalnız ön yüzü değil, şerh ve beyan haneleri dâhil.
• Şerh varsa kimin lehine ve hangi tarihe kadar olduğunu okuyun.
• Anlamadığınız bir kaydı satıcının açıklamasıyla değil, tapu müdürlüğünden teyit edin.

Şerhlerin bir kısmı satış sırasında terkin ediliyor (kaldırılıyor), bir kısmı taşınmazla birlikte yeni malike geçiyor. Hangisinin ne olacağı şerhin türüne bağlı.

Sık görülen şerhler

• İpotek — taşınmaz bir borcun teminatı; borç ödenmeden kaldırılmıyor.
• Haciz — bir alacak nedeniyle konulan kısıtlama.
• Aile konutu şerhi — eşin rızası olmadan devri engelliyor.
• Satış vaadi şerhi — ileride devir yapılacağının kaydı.
• Kira şerhi — kira sözleşmesini yeni malike karşı da geçerli kılıyor.

Muhdesat beyanı

Arsanın üzerindeki yapı ya da ağaç gibi eklentiler, malikinden farklı birine aitse bu durum beyanlar hanesine yazılabiliyor. Arsa alırken üzerindeki yapının kime ait olduğunu bu haneden görmek mümkün; beyan yoksa yapının arsayla birlikte devredildiği varsayılıyor.

Bu yazı genel bilgi amacıyla hazırlandı; hukuki tavsiye değildir. Tapu ve mülkiyet işlemlerinde durum taşınmaza ve sözleşmeye göre değişiyor — işlem yapmadan önce ilgili tapu müdürlüğüne ya da bir avukata danışın.